AI-veiligheid
· 9 min leestijd

Documenten veilig in ChatGPT plakken? De 10-secondencheck

Door Amine Gaaliche · concept opgesteld met Claude, met de hand nagekeken en geredigeerd

Alleen als u de herleidbare gegevens eruit haalt voordat u plakt. Uw abonnement bepaalt of de aanbieder uw tekst mag gebruiken om modellen te trainen. Het bepaalt niet of de tekst uw computer verlaat: dat gebeurt op elk account zodra u verzendt. Wat er in het document staat, van wie die gegevens zijn en wat u hebt beloofd, hebt u zelf in de hand.

De feiten hieronder komen van de aanbieder zelf, uit de AVG en uit de berichtgeving over Samsung.

De 10-secondencheck, voordat u plakt

De check bestaat uit drie vragen in een vaste volgorde. Samen kosten ze minder tijd dan het selecteren van de tekst.

  1. Staat er iets in dat naar een persoon te herleiden is? Denk aan een naam, BSN, IBAN, geboortedatum, adres of een dossiernummer dat in uw systemen aan een persoon gekoppeld is.
  2. Van wie zijn die gegevens, en wat hebt u toegezegd? Gegevens van een cliënt, patiënt, sollicitant of collega vallen onder de AVG, en vaak onder een beroepsgeheim of geheimhoudingsbeding.
  3. Naar welk account gaat het? Een privéaccount is iets anders dan een zakelijk account van uw werkgever. Twijfelt u, ga dan uit van een privéaccount.

Is het antwoord op vraag één nee, dan valt er weinig af te wegen. Vertrouwelijke bedrijfsinformatie valt nog wel onder vraag twee, want een geheimhoudingsbeding kent geen uitzondering voor chatvensters. Is het antwoord op vraag één ja, dan helpt vraag drie minder dan u hoopt.

Wat uw abonnement regelt

OpenAI maakt in zijn eigen voorwaarden onderscheid. Op consumentenaccounts kunnen gesprekken worden gebruikt voor training, tenzij u dat uitzet. Voor de zakelijke varianten staat er dat de inhoud standaard niet voor training wordt gebruikt. Zo beschrijft de leverancier zijn product in 2026, en voorwaarden veranderen.

Het abonnement regelt dus één vraag: mag de aanbieder uw tekst hergebruiken? Of de tekst uw computer verlaat, is een andere vraag. Op elk account vertrekt de tekst zodra u op verzenden drukt. Een Enterprise-licentie bepaalt alleen wat er daarna mag gebeuren.

Wiens gegevens het zijn, en wat de AVG vraagt

Zet u persoonsgegevens van iemand anders in een chatvenster, dan bent u of uw organisatie verwerkingsverantwoordelijke. De aanbieder wordt uw verwerker. Daarvoor is een grondslag nodig, en artikel 28 AVG vraagt meestal een verwerkersovereenkomst.

Een medewerker die zelf een account aanmaakt, sluit zo'n overeenkomst niet. Moet u een datalek melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, dan legt u uit op welke afspraken de verwerking rustte. ‘We hadden een betaald account’ is geen afspraak.

Volgens artikel 46 UAVG mag het BSN alleen worden gebruikt voor de wet die het voorschrijft of voor doelen die bij wet zijn bepaald. Een tekstassistent staat daar niet bij. Advocaten, notarissen, artsen en accountants hebben bovendien een beroepsgeheim, en voor advocaten rust het verschoningsrecht daarop. Of een geplakt dossier dat recht aantast, beslist een rechter, op welk account u ook plakte.

Wat de zaak-Samsung laat zien

Begin mei 2023 werd bericht dat Samsung zijn medewerkers generatieve AI-hulpmiddelen had verboden, na een intern datalek de maand ervoor. Over de details doen veel verhalen de ronde. Onze bron meldt alleen het verbod en het lek, en daar houden wij het bij.

Zelfs een concern met eigen juristen en beveiligers koos voor het grofste middel: het kanaal dichtzetten. Zo'n verbod houdt zelden lang stand. Wie een deadline heeft, pakt dan zijn privételefoon, en niemand ziet nog wat er wordt verstuurd.

Wat werkt: de gegevens eruit voordat de tekst vertrekt

Haalt u de herleidbare gegevens eruit voordat de tekst uw computer verlaat, dan vallen de drie vragen tegelijk weg. Er staat niets meer in waarop getraind kan worden, er gaan geen persoonsgegevens naar een verwerker en niets belandt bij een derde. Het model krijgt de opbouw en de redenering, zonder te weten wie het betreft. Waarom de grens daarmee naar het document is verschoven, werkten we elders uit.

promptShield doet dat op uw eigen computer. U zet een stuk in de Bibliotheek en kiest Detecteren, dat namen, BSN's, IBAN's, geboortedata en adressen zoekt. Onder Uitdrukkingen voegt u termen toe die alleen in uw dossiers voorkomen. Zwartlakken haalt een waarde daarna onomkeerbaar weg.

Coderen vervangt de waarde door een korte code en bewaart de koppeling in het Coderegister op uw computer. Met Decoderen maakt u het antwoord van het model weer leesbaar, lokaal en zonder verzoek aan een externe dienst. Hoe coderen en terugzetten werken, leest u in ons stuk over omkeerbaar coderen.

Een code bestaat uit een openingshaak, een letter voor het soort gegeven, opvulling en een sluithaak. De letter zegt wat er stond: P voor een persoon, B voor een IBAN, D voor een datum, A voor een adres. De code telt minstens zes tekens. Is het origineel elf tekens of langer, dan is de code drie tekens korter.

Elk opvulteken heeft ongeveer de breedte van het teken dat het vervangt, zodat de code de ruimte van het origineel inneemt. ‘Jan de Vries’ wordt dus iets als [PKRW1FJ]. Dat voorbeeld toont alleen de vorm.

Codes gelden per map. Binnen één map krijgt dezelfde naam steeds dezelfde code, zodat het model ziet dat de huurder in de brief de huurder in het contract is. Een andere map heeft eigen codes, en alleen een code die u zelf vastzet, geldt in alle mappen.

Het Coderegister is een SQLite-bestand op uw computer en bewust niet versleuteld, omdat de originelen al onversleuteld op dezelfde schijf staan. Stuur een export ervan nooit mee met een gecodeerd stuk.

Klembordbeveiliging past dezelfde codes toe op wat u kopieert. Er zijn twee kanttekeningen. Diepteanalyse kunt u door een externe dienst laten uitvoeren, en dan gaat paginatekst naar buiten. Die optie staat standaard uit. Onze gratis browserversie maakt dezelfde soort codes en stuurt bij het opstarten een anonieme melding naar onze server, zonder het document.

Als u al hebt geplakt

Ga na wat erin stond, van wie het was en via welk account het ging. Ging het om persoonsgegevens van anderen, leg het dan voor aan uw functionaris gegevensbescherming. Binnen 72 uur na ontdekking moet duidelijk zijn of u een datalek meldt bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Wat er dan op het spel staat, beschreven we apart.

Vragen die we vaak krijgen

Is een ChatGPT Enterprise-account genoeg voor cliëntgegevens?

Het lost één vraag op. Volgens de voorwaarden van OpenAI wordt er op Enterprise standaard niet op uw inhoud getraind, maar de tekst verlaat ook dan uw computer. U hebt nog steeds een grondslag, een verwerkersovereenkomst en zo nodig instemming van uw cliënt nodig.

Kunt u het plakken ongedaan maken door het gesprek te verwijderen?

Nee, verwijderen haalt het gesprek alleen uit uw overzicht. De tekst was al ontvangen toen u verzond. Wat de aanbieder bewaart en hoe lang, staat in diens voorwaarden.

Is tekst plakken veiliger dan het bestand uploaden?

Nauwelijks, want in beide gevallen gaat de inhoud naar de aanbieder. Een geüpload Word- of pdf-bestand kan ook metagegevens meenemen, zoals de auteur, opmerkingen of bijgehouden wijzigingen. Voor de persoonsgegevens maakt het geen verschil.

Heb ik een verwerkersovereenkomst nodig?

Stuurt u persoonsgegevens van anderen mee, dan meestal wel: u bent verwerkingsverantwoordelijke en de aanbieder is uw verwerker. Voor een privéaccount van een medewerker is er doorgaans geen. Hoe dit voor u uitpakt, beoordeelt uw privacyfunctionaris of jurist.

Was dit nuttig? Laat het ons weten.

Delen